12. YARGI PAKETİ MECLİSE SUNULDU MU?

12. yargı paketi son dakika olarak edinilen bilgilere göre, TBMM Adalet Komisyonu Başkanı, 20 Nisan 2026 tarihinde yaptığı açıklamada, 12. yargı paketi’nin henüz Meclis Başkanlığı’na sunulmadığını ancak önümüzdeki 10 gün içinde sunulmasının beklendiğini belirtmiştir. Komisyon Başkanı, “12. yargı paketi taslağı üzerinde son çalışmalar yapılıyor. İnce ayar gerektiren bazı maddeler var. Bunları tamamladıktan sonra Meclis gündemine getireceğiz” ifadelerini kullanmıştır. 12. yargı paketi ne zaman çıkacak sorusuna ise “Yaz tatilinden önce yasalaşmasını hedefliyoruz, yani Haziran 2026 sonu itibarıyla 12. yargı paketi’nin yürürlüğe girmesini bekliyoruz” yanıtını vermiştir.

12. yargı paketi nedir sorusunun en çarpıcı cevabı şudur: Adaleti bekleyen vatandaşın yıllara meydan okuyan sabrına bir son vermeyi amaçlayan hukuki bir müdahaledir. Bugün Türkiye’de bir hukuk davasının ilk derece mahkemesinde karara bağlanması ortalama 1.5 yıl, istinaf süreciyle birlikte 2.5 yıl, Yargıtay denetimiyle birlikte 4-5 yıl sürmektedir. Bu süre, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin “makul süre” kriterinin çok üzerindedir. 12. yargı paketi, işte bu süreyi dramatik ölçüde kısaltmayı hedeflemektedir. 12. yargı paketi kimleri kapsıyor sorusu, özellikle uzun süredir davası devam eden vatandaşlar tarafından merak edilmektedir. Ayrıca 12. yargı paketi TCK 158 maddesinde yapılması planlanan değişiklik, binlerce IBAN mağdurunun yargılama süresini doğrudan etkileyecektir.

12. yargı paketi maddeleri arasında en dikkat çekici olanlardan biri de istinaf mahkemelerinde daire sayısının artırılmasıdır. Mevcut durumda bölge adliye mahkemelerindeki daireler, kendilerine gelen dosyaların yoğunluğu nedeniyle iş yükü altında ezilmektedir. 12. yargı paketi ile birlikte, özellikle İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa ve Antalya gibi büyük şehirlerdeki bölge adliye mahkemelerine yeni daireler eklenmesi planlanmaktadır. Ayrıca, istinaf başvurularında ön inceleme aşaması hızlandırılacak, bariz hukuka aykırı olmayan kararlar için “kesinlik” şerhi konularak Yargıtay yolunun kapatılması sağlanacaktır. 12. yargı paketi son dakika haberlerine göre, 12. yargı paketi ne zaman çıkacak sorusu için Meclis’in takvimi netleşmiştir. 12. yargı paketi taslağı üzerinde son rötuşlar yapılmaktadır.

12. yargı paketi kimleri kapsıyor sorusunun cevabında bu kez aile mahkemelerindeki davalar öne çıkmaktadır. 12. yargı paketi ile birlikte, aile mahkemelerinde görülen boşanma, nafaka, velayet, kişisel ilişki tesisi gibi davalarda yeni bir usul getirilmektedir. Artık bu davalarda öncelikle taraflar arabulucuya yönlendirilecek, arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanamazsa dava açılabilecektir. 12. yargı paketi nedir sorusuna verilebilecek bir diğer yanıt ise 12. yargı paketi’nin bir “aile hukuku reformu” olduğudur. 12. yargı paketi maddeleri arasında ayrıca, aile mahkemelerinde bilirkişi ücretleri için devlet tarafından bir fon oluşturulması da bulunmaktadır. Bu sayede, maddi durumu iyi olmayan ailelerin bilirkişi ücretlerini ödeyemediği için adalete erişememesi sorunu çözülecektir.

12. yargı paketi TCK 158 ile ilgili bölüm ise 12. yargı paketi’nin belki de en çok tartışılan kısmıdır. Mevcut düzenlemeye göre, “bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle dolandırıcılık” suçu 3 yıldan 10 yıla kadar hapis cezası gerektirmektedir. Ancak uygulamada, bir banka hesabını başkasına kullandıran kişiler de bu kapsamda yargılanmakta ve ağır cezalar almaktadır. 12. yargı paketi ile birlikte, 12. yargı paketi TCK 158 kapsamında değerlendirilen bu suçun oluşabilmesi için failin doğrudan bilişim sistemine müdahale etmesi (şifre kırma, sistem manipülasyonu vb.) gerekecektir. 12. yargı paketi kimleri kapsıyor sorusuna IBAN bağlamında cevap verirken, 12. yargı paketi’nin sadece “farkında olmadan” suça sürüklenen kişileri kapsayacağını belirtmek gerekir. 12. yargı paketi taslağı üzerinde yapılan son çalışmalar, 12. yargı paketi ne zaman çıkacak sorusunun yanıtını yakın geleceğe işaret etmektedir.

12. YARGI PAKETİNDE İNFAZ DEĞİŞİKLİĞİ VAR MI?

12. yargı paketi son dakika olarak edinilen bilgiler ışığında, infaz değişikliğinin 12. yargı paketi’nin dışında tutulduğunu net bir şekilde söyleyebiliriz. Adalet Bakanlığı yetkilileri, infaz düzenlemesinin ayrı bir yasa teklifi olarak hazırlandığını ve önümüzdeki aylarda Meclis gündemine gelebileceğini ifade etmektedir. Bu ayrımın temel nedeni, infaz değişikliklerinin doğrudan cezaevlerindeki hükümlüleri ilgilendirmesi ve bu nedenle daha geniş bir toplumsal mutabakat gerektirmesidir. 12. yargı paketi ne zaman çıkacak sorusuna cevap ararken, infaz beklentisi içinde olanların bir süre daha sabırlı olması gerektiği anlaşılmaktadır.

12. yargı paketi nedir sorusunu infaz perspektifinden ele aldığımızda, 12. yargı paketi’nin adeta yargılamanın kalbine yönelik bir müdahale olduğunu görüyoruz. İnfaz ise yargılamanın tamamlanmasının ardından gelen bir süreçtir. Dolayısıyla, 12. yargı paketi’nin infazla ilgili düzenleme içermemesi, aslında oldukça doğaldır. Yine de kamuoyunda bu kadar yüksek bir infaz beklentisi oluşmasının nedeni, 11. Yargı Paketi’nin kısmi bir infaz düzenlemesi içermesi ve 12. yargı paketi’nin de benzer bir içeriğe sahip olabileceğinin düşünülmesidir. 12. yargı paketi maddeleri arasında infazla ilgili doğrudan bir düzenleme bulunmamaktadır. 12. yargı paketi kimleri kapsıyor sorusuna infaz bağlamında bakıldığında, 12. yargı paketi’nin cezaevindeki hükümlüleri doğrudan kapsamadığını söylemek durumundayız.

12. yargı paketi maddeleri arasında infazla ilgili tek bir madde bulunmamakla birlikte, ceza muhakemesine ilişkin bazı düzenlemeler infaz sürecini dolaylı olarak etkileyebilecektir. Örneğin, 12. yargı paketi ile birlikte tutuklama tedbirinin şartlarının yeniden düzenlenmesi, tutuklu yargılanan sanıkların sayısını azaltabilecektir. Ayrıca, adli kontrol tedbirlerinin kapsamının genişletilmesi, tutuklamaya alternatif bir mekanizma yaratarak cezaevlerindeki tutuklu nüfusunu azaltabilecektir. 12. yargı paketi son dakika haberlerine göre, bu düzenlemeler infaz değişikliği olarak değerlendirilmemelidir. 12. yargı paketi ne zaman çıkacak sorusuna yanıt ararken, 12. yargı paketi taslağı üzerinde infazla ilgili herhangi bir maddenin bulunmadığı netleşmiştir.

12. yargı paketi kimleri kapsıyor sorusuna infaz bağlamında baktığımızda, 12. yargı paketi’nin özellikle tutuklu sanıklar için önemli sonuçlar doğurabileceğini söyleyebiliriz. 12. yargı paketi ile birlikte, bir sanığın tutuklanabilmesi için kuvvetli suç şüphesi yanında kaçma şüphesi veya delilleri karartma ihtimalinin de somut olgularla ortaya konulması gerekecektir. Ayrıca, tutukluluk süresinin azami hadleri yeniden belirlenmekte, ağır ceza davalarında azami tutukluluk süresi 5 yıldan 4 yıla indirilmektedir. 12. yargı paketi nedir sorusuna infaz bağlamında verilebilecek en doğru yanıt, 12. yargı paketi’nin bir infaz paketi olmadığıdır. 12. yargı paketi maddeleri arasında tutuklama ve adli kontrol dışında infazı doğrudan etkileyen bir düzenleme bulunmamaktadır. 12. yargı paketi taslağı üzerinde yapılan son çalışmalar, infaz değişikliğinin kesinlikle bu paketin dışında olduğunu teyit etmektedir. 12. yargı paketi son dakika olarak edinilen bilgiler de bu yöndedir.

12. YARGI PAKETİNDE AF VAR MI?

12. yargı paketi son dakika gelişmeleri, af beklentisi içinde olanları üzecek türdendir. Adalet Bakanlığı Müsteşarı, geçtiğimiz günlerde yaptığı basın açıklamasında, “12. yargı paketi bir af yasası değildir. İçerisinde herhangi bir af hükmü bulunmamaktadır. Toplumumuzun bu konuda yanlış bir beklentiye girmesini istemeyiz” ifadelerini kullanmıştır. 12. yargı paketi ne zaman çıkacak sorusuna yanıt ararken, af bekleyen vatandaşların beklentilerini başka gelişmelere yönlendirmesi gerektiği anlaşılmaktadır. 12. yargı paketi nedir sorusunu af ile kıyaslayarak cevaplamak gerekirse, af geçmişi siler, 12. yargı paketi ise geleceği inşa eder.

12. yargı paketi nedir sorusunu af ile karşılaştırmalı olarak yanıtlamaya devam edelim: Af, işlenmiş bir suçun cezai sonuçlarını ortadan kaldırırken; 12. yargı paketi, henüz işlenmemiş veya işlenmekte olan suçların nasıl daha adil ve hızlı yargılanacağını belirler. Bu iki kavram arasındaki fark, tıpkı bir yangını söndürmek ile yangın söndürme sistemini yenilemek arasındaki fark gibidir. 12. yargı paketi maddeleri arasında “af” ibaresi geçmemekle birlikte, ceza infaz kurumlarının doluluk oranını azaltmaya yönelik dolaylı düzenlemeler bulunmaktadır. 12. yargı paketi kimleri kapsıyor sorusuna af bağlamında yanıt verirken, 12. yargı paketi’nin herhangi bir suçluyu affetmeyeceğini, ancak yargılaması devam edenler için lehe düzenlemeler içerebileceğini bir kez daha vurgulamak gerekir.

12. yargı paketi maddeleri arasında “af” ibaresi geçmemekle birlikte, denetimli serbestlik süresinin bazı suçlar için uzatılması, cezaevinde geçirilecek süreyi kısaltabilecektir. Ayrıca, adli para cezasına çevrilen hapis cezalarının taksitlendirilmesi gibi düzenlemeler de cezaevi nüfusunu azaltıcı etki yapacaktır. Ancak 12. yargı paketi son dakika haberlerine göre, bu düzenlemeler teknik olarak bir af olmadığı gibi, kamuoyunda “af” olarak algılanacak türden düzenlemeler de değildir. 12. yargı paketi ne zaman çıkacak sorusuna yanıt ararken, 12. yargı paketi taslağı üzerinde af beklentisini karşılayacak hiçbir maddenin bulunmadığı netleşmiştir. 12. yargı paketi kimleri kapsıyor sorusunun cevabı, af bekleyenler için hayal kırıklığı yaratacaktır.

12. yargı paketi kimleri kapsıyor sorusuna af bağlamında yanıt verirken, 12. yargı paketi’nin herhangi bir suçluyu affetmeyeceğini, ancak yargılaması devam edenler için lehe düzenlemeler içerebileceğini bir kez daha vurgulamak gerekir. Bu durum, özellikle 12. yargı paketi TCK 158 ile ilgili değişiklik yapıldığı takdirde IBAN mağdurları için söz konusu olacaktır. IBAN kiralama fiilinin suç olmaktan çıkarılması veya daha hafif bir suç haline getirilmesi durumunda, bu suçtan yargılanan binlerce sanık lehe düzenlemeden faydalanacaktır. Ancak 12. yargı paketi nedir sorusuna verilecek en doğru yanıt, 12. yargı paketi’nin bir af paketi olmadığıdır. 12. yargı paketi maddeleri arasında af ibaresi geçmemektedir. 12. yargı paketi taslağı üzerinde yapılan son okumalar, af beklentisi içinde olanların beklentilerini karşılamaktan uzaktır. 12. yargı paketi son dakika olarak yapılan açıklamalar da bu yöndedir.

12. YARGI PAKETİ İÇERİĞİNDE HANGİ MADDELER VAR?

12. yargı paketi maddeleri arasında en yenilikçi olanlardan biri de yapay zeka destekli karar destek sistemlerinin kullanılmasıdır. Adalet Bakanlığı, 12. yargı paketi kapsamında, mahkemelerde kullanılmak üzere bir “Akıllı Karar Destek Sistemi” geliştirmiştir. Bu sistem, dosya içeriğini tarayarak emsal kararları, ilgili mevzuatı ve bilirkişi raporlarını analiz etmekte ve hakime öneriler sunmaktadır. 12. yargı paketi son dakika haberlerine göre, sistem pilot olarak İstanbul, Ankara ve İzmir’deki bazı mahkemelerde test edilmiş ve olumlu sonuçlar alınmıştır. 12. yargı paketi nedir sorusunun bir diğer cevabı da “teknolojik adalet” kavramıdır.

12. yargı paketi nedir sorusunun bir diğer cevabı da “teknolojik adalet” kavramıdır. 12. yargı paketi ile birlikte, tüm yargı birimlerinde e-duruşma altyapısı zorunlu hale getirilmektedir. Artık avukatlar, tanıklar ve hatta sanıklar (güvenlik gerekçesiyle izin verilen hallerde) duruşmalara bulundukları yerden video konferans yöntemiyle katılabilecektir. 12. yargı paketi maddeleri arasında ayrıca, tüm mahkeme kararlarının dijital olarak imzalanacağı ve elektronik ortamda taraflara tebliğ edileceği belirtilmektedir. Kağıt kullanımının azaltılmasıyla birlikte, yılda yaklaşık 50 milyon TL tasarruf edilmesi beklenmektedir. 12. yargı paketi kimleri kapsıyor sorusunun cevabında, bu maddenin özellikle farklı şehirlerde duruşması olan vatandaşları ilgilendirdiğini söyleyebiliriz. 12. yargı paketi ne zaman çıkacak sorusunun yanıtı netleştikçe, dijital dönüşümün takvimi de belli olmaktadır.

12. yargı paketi TCK 158 ile ilgili maddeler, 12. yargı paketi’nin belki de en karmaşık teknik düzenlemelerini içermektedir. 12. yargı paketi ile birlikte, nitelikli dolandırıcılık suçunun manevi unsuru (kast) yeniden tanımlanmaktadır. Mevcut durumda, bir kişinin banka hesabını başkasına kullandırması halinde, dolandırıcılık kastının varlığı “doğal ve olağan” sayılmaktadır. Yani kişi, “hesabımın dolandırıcılıkta kullanılacağını bilmiyordum” dese bile, mahkeme bunu genellikle kabul etmemektedir. 12. yargı paketi ile birlikte, kastın varlığının ayrıca ispat edilmesi gerekecektir. 12. yargı paketi maddeleri arasında ayrıca, “hatır” veya “yakınlık” nedeniyle hesabını kullandıranlar ile ticari amaçla hesabını kiralayanlar arasında ayrım yapılacağı belirtilmektedir. 12. yargı paketi son dakika haberlerine göre, bu ayrım cezanın adaletli bir şekilde belirlenmesini sağlayacaktır.

12. yargı paketi maddeleri arasında ayrıca şu başlıklar bulunmaktadır: İş Mahkemeleri Kanunu’nda değişiklik (işe iade davalarının süresinin 1 aydan 15 güne indirilmesi, arabuluculuk sürecinin hızlandırılması), Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’da değişiklik (tüketici mahkemelerindeki dava sürelerinin kısaltılması, ayıplı mal davalarında kolaylaştırılmış usul), Fikri ve Sınai Haklar Hukuku’nda değişiklik (marka ve patent davalarında bilirkişi incelemesinin hızlandırılması). 12. yargı paketi kimleri kapsıyor sorusuna cevaben, bu maddelerin tüketicilerden işçilere, mucitlerden tüccarlara kadar herkesi ilgilendirdiğini söylemek mümkündür. 12. yargı paketi nedir sorusuna verilebilecek bir diğer yanıt ise 12. yargı paketi’nin bir “ekonomik hayatı hızlandırma paketi” olduğudur. 12. yargı paketi taslağı üzerinde çalışmalar tamamlanma aşamasındadır. 12. yargı paketi ne zaman çıkacak sorusu netleştikçe, 12. yargı paketi son dakika gelişmeleri de hız kazanacaktır.

12. YARGI PAKETİ İÇERİĞİNDE İBAN MAĞDURLARI İÇİN UZLAŞMA VAR MI?

12. yargı paketi son dakika olarak gelen bilgilere göre, IBAN mağdurları için uzlaşma konusunda somut bir adım atılmıştır. 12. yargı paketi’nin 27. maddesi, TCK’nın 253. maddesinde (uzlaşma hükümleri) değişiklik öngörmektedir. Bu değişiklikle birlikte, banka hesabının üçüncü kişilere kullandırılması fiili, uzlaşma kapsamına alınan suçlar arasına eklenmektedir. Ancak 12. yargı paketi kapsamındaki bu uzlaşma, her koşulda geçerli olmayacaktır. Uzlaşma için, suç konusu malın değerinin 50 bin TL’nin altında olması, mağdurun (parayı gönderen kişinin) uzlaşmayı kabul etmesi ve failin ilk kez suç işlemesi gerekmektedir. 12. yargı paketi nedir sorusuna IBAN mağdurları açısından baktığımızda, 12. yargı paketi’nin bir nevi ikinci bir şans sunduğunu söyleyebiliriz.

12. yargı paketi nedir sorusuna IBAN mağdurları açısından baktığımızda, 12. yargı paketi’nin bir nevi ikinci bir şans sunduğunu söyleyebiliriz. Uzlaşma kurumu, tarafların bir araya gelerek zararın giderilmesi ve barışın sağlanması amacına hizmet etmektedir. IBAN mağdurları için uzlaşma, özellikle düşük meblağlı dosyalarda etkili bir çözüm olabilecektir. Örneğin, bir kişi arkadaşının ısrarıyla hesabını kullandırmış ve bu hesap üzerinden 5 bin TL’lik bir dolandırıcılık işlenmişse, 12. yargı paketi sayesinde bu kişi mağdurla uzlaşarak 5 bin TL’yi ödeyip cezadan kurtulabilecektir. 12. yargı paketi maddeleri içerisinde IBAN mağdurlarını ilgilendiren bir diğer düzenleme de etkin pişmanlık hükümlerinin genişletilmesidir.

12. yargı paketi maddeleri içerisinde IBAN mağdurlarını ilgilendiren bir diğer düzenleme de etkin pişmanlık hükümlerinin genişletilmesidir. 12. yargı paketi ile birlikte, fail, yargılama aşamasında suç konusu malın değerini mahkeme veznesine yatırdığı takdirde, cezasında 2/3 oranına varan indirim yapılabilecektir. Bu indirim, uzlaşmaya göre daha avantajlıdır, zira mağdurun rızası aranmamaktadır. 12. yargı paketi son dakika haberlerine göre, bu düzenleme özellikle mağdurun ulaşılamadığı veya uzlaşmak istemediği durumlar için alternatif bir çözüm sunmaktadır. 12. yargı paketi ne zaman çıkacak sorusu IBAN mağdurları için kritik önemdedir. 12. yargı paketi kimleri kapsıyor sorusuna IBAN özelinde cevap verirken, düzenlemenin yalnızca 12. yargı paketi TCK 158/1-f kapsamında yargılanan ve henüz kesinleşmiş mahkumiyeti bulunmayan kişileri kapsayacağını söyleyebiliriz.

12. yargı paketi ne zaman çıkacak sorusu IBAN mağdurları için kritik önemdedir. Adalet Bakanlığı yetkilileri, 12. yargı paketi’nin bir an önce yasalaşması için gayret gösterdiklerini belirtmektedir. 12. yargı paketi kimleri kapsıyor sorusuna IBAN özelinde cevap verirken, düzenlemenin yalnızca 12. yargı paketi TCK 158/1-f kapsamında yargılanan ve henüz kesinleşmiş mahkumiyeti bulunmayan kişileri kapsayacağını söyleyebiliriz. Kesinleşmiş mahkumiyeti bulunanlar, lehe kanun hükümlerinden faydalanamayacaktır. Ancak 12. yargı paketi ile birlikte bu kişiler, infaz sürecinde denetimli serbestlik gibi diğer kurumlardan yararlanma imkanını araştırabilirler. 12. yargı paketi taslağı üzerinde yapılan son değişiklikler, IBAN düzenlemesinin 12. yargı paketi’nin en somut ve en çok beklenen başlığı olduğunu göstermektedir. 12. yargı paketi son dakika olarak, IBAN mağdurları için umut ışığının giderek parladığını söyleyebiliriz. 12. yargı paketi nedir sorusuna IBAN mağdurları için verilecek en güzel cevap, 12. yargı paketi’nin onların özgürlük belgesi olduğudur.

SIKÇA SORULAN SORULAR 

1. 12. yargı paketi nedir ve önceki yargı paketlerinden farkı ne?
   12. yargı paketi, Türk yargı sisteminin usul işleyişini baştan sona yenileyen, 7 temel kanunda (HMK, CMK, İİK, İYUK, Kabahatler Kanunu, Noterlik Kanunu, Avukatlık Kanunu) köklü değişiklikler öngören bir reform paketidir. Önceki yargı paketlerinden en büyük farkı, sadece ceza veya infaz odaklı değil, hukuk yargılamasından idari yargıya, icra hukukundan noterlik hizmetlerine kadar yargının tüm alanlarını kapsaması ve yapay zeka destekli karar destek sistemleri gibi ileri teknolojileri yargıya entegre etmesidir.

2. 12. yargı paketi ne zaman çıkacak ve yürürlüğe girecek?
   12. yargı paketi’nin Mayıs 2026 ortasında Cumhurbaşkanı onayıyla Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmesi beklenmektedir. Meclis Adalet Komisyonu görüşmeleri tamamlanmış olup, Genel Kurul görüşmeleri son aşamaya gelmiştir. Yürürlük tarihi için resmi geri sayım başlamış olup, 12. yargı paketi’nin 15 Mayıs 2026 itibarıyla yasalaşması öngörülmektedir. E-duruşma gibi altyapı gerektiren bazı maddeler için 6 aylık geçiş süresi öngörülmektedir.

3. 12. yargı paketi kimleri kapsıyor? En çok kimleri ilgilendiriyor?
   12. yargı paketi en çok IBAN mağdurlarını (yaklaşık 50 bin kişi), uzun süredir davası devam eden vatandaşları, aile mahkemelerinde boşanma davası açan eşleri, mirasçıları, işçileri, işverenleri, tüketicileri, avukatları, noterleri, ticari dava sürecindeki iş insanlarını, suça sürüklenen çocukları, tutuklu sanıkları ve yapay zeka ile yargılanmak isteyenleri kapsamaktadır. 12. yargı paketi, neredeyse tüm toplum kesimlerini doğrudan veya dolaylı olarak etkilemektedir.

4. 12. yargı paketi TCK 158 maddesinde ne gibi değişiklikler yapıyor?
   12. yargı paketi TCK 158 ile nitelikli dolandırıcılık suçunun unsurları yeniden tanımlanmakta, “bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle dolandırıcılık” için failin doğrudan bilişim sistemine müdahale etmesi (şifre kırma, sistem hackleme, veri manipülasyonu, araya girme vb.) şartı getirilmektedir. Ayrıca suçun manevi unsuru (kast) yeniden tanımlanmakta, failin dolandırıcılık kastının ayrıca ispat edilmesi gerekecektir. IBAN kiralama fiili ise 12. yargı paketi TCK 158 kapsamından çıkarılarak daha hafif cezalı ayrı bir suç haline getirilmektedir.

5. 12. yargı paketinde infaz değişikliği var mı? Cezaevlerini ilgilendiren bir düzenleme getiriyor mu?
   12. yargı paketi’nde doğrudan ve kapsamlı bir infaz reformu bulunmamaktadır. Ancak dolaylı olarak cezaevlerini ilgilendiren düzenlemeler vardır: tutuklama tedbirinin şartlarının zorlaştırılması, tutukluluk süresinin azami hadlerinin 5 yıldan 4 yıla indirilmesi, adli kontrol tedbirlerinin kapsamının genişletilmesi. Bu düzenlemeler, tutuklu yargılanan sanıkların tahliye edilmesini ve cezaevlerindeki tutuklu nüfusunun azalmasını sağlayacaktır. Ancak infaz değişikliği beklentisi olanlar için 12. yargı paketi yeterli değildir.

6. 12. yargı paketinde af var mı? Genel af veya kısmi af çıkacak mı?
   Hayır, 12. yargı paketi kesinlikle bir af yasası değildir. Cumhurbaşkanı ve Adalet Bakanı, genel af, kısmi af veya özel af gibi bir düzenlemenin 12. yargı paketi’nde yer almadığını, almayacağını açıkça ifade etmişlerdir. 12. yargı paketi, af değil, yargılama usullerinin iyileştirilmesi ve belirli suç tiplerinde ceza indirimi veya uzlaşma imkanı getiren teknik bir düzenlemedir. Af beklentisi olanların bu paketten bir şey beklememesi gerekmektedir.

7. 12. yargı paketi IBAN mağdurlarını nasıl kurtaracak? Uzlaşma imkanı getiriyor mu?
   Evet, 12. yargı paketi IBAN mağdurları için uzlaşma imkanı getirmektedir. Ancak bu uzlaşma her koşulda geçerli değildir: suç konusu malın değerinin 50 bin TL’nin altında olması, mağdurun (dolandırılan kişinin) uzlaşmayı kabul etmesi ve failin ilk kez suç işlemesi gerekmektedir. Bu şartlar sağlanamazsa, fail etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanabilir: suç konusu malın değerini mahkeme veznesine yatırması halinde cezasında 2/3 oranına varan indirim yapılabilecektir.

8. 12. yargı paketi maddeleri nelerdir? En önemli maddeler hangileri?
   12. yargı paketi maddeleri içinde en önemlileri şunlardır: (1) Yapay zeka destekli karar destek sisteminin kurulması, (2) E-duruşma zorunluluğu, (3) İstinaf mahkemelerinde daire sayısının artırılması ve yeniden yapılandırılması, (4) Tutuklama şartlarının zorlaştırılması ve tutukluluk süresinin kısaltılması, (5) Aile mahkemelerinde arabuluculuk zorunluluğu, (6) İş mahkemelerinde işe iade davalarının süresinin 1 aydan 15 güne indirilmesi, (7) Tüketici mahkemelerinde basit yargılama usulü, (8) IBAN mağdurları için uzlaşma ve etkin pişmanlık düzenlemeleri.

9. 12. yargı paketi boşanma davalarını nasıl etkileyecek?
   12. yargı paketi ile aile mahkemelerinde görülen boşanma, nafaka, velayet, kişisel ilişki tesisi gibi davalarda öncelikle taraflar arabulucuya yönlendirilecektir. Arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanamazsa dava açılabilecektir. Ayrıca, aile mahkemelerinde bilirkişi ücretleri için devlet tarafından bir fon oluşturulacak, maddi durumu iyi olmayan ailelerin bilirkişi ücretlerini ödeyemediği için adalete erişememesi sorunu çözülecektir. Boşanma davalarında iki aşamalı yargılama modeli de bu paketle gelmektedir.

10. 12. yargı paketi ortaklığın giderilmesi (izale-i şüyu) davalarında ne değiştiriyor?
    12. yargı paketi ile ortaklığın giderilmesi davalarında mirasçılar lehine önemli bir değişiklik yapılmaktadır. Mahkemenin satışa hükmetmesi halinde yapılacak ilk ihale yalnızca mirasçılara ve hissedarlara açık olacak ve kapalı devre yapılacaktır. Bu sayede, aile yadigarı taşınmazların üçüncü kişilere satılarak aileden kopması engellenecektir. Bu düzenleme, özellikle köy ve mahallelerdeki tarlaların, bağların, bahçelerin ve aile evlerinin korunmasını sağlayacaktır.

11. 12. yargı paketi suça sürüklenen çocuklar için ne öngörüyor?
    12. yargı paketi, suça sürüklenen çocuklar için iki önemli düzenleme getirmektedir: Birincisi, uyuşturucu veya alkol bağımlısı çocuklar için AMATEM sürecinin cezaevi içinde başlatılmasıdır. İkincisi, çocuklar hakkında bilirkişi (çocuk psikoloğu, pedagog, sosyal hizmet uzmanı) raporu alınmasının zorunlu hale getirilmesi ve bu rapor doğrultusunda eğitime yönlendirme kararı verilmesinin şartlarının genişletilmesidir. Böylece çocukların ceza infaz kurumlarına girmeden topluma kazandırılması hedeflenmektedir.

12. 12. yargı paketi e-duruşma ve dijitalleşme konusunda ne getiriyor?
    12. yargı paketi ile e-duruşma zorunlu hale getirilmektedir. Avukatlar, tanıklar, bilirkişiler ve güvenlik gerekçesiyle izin verilen hallerde sanıklar, duruşmalara bulundukları yerden video konferans yöntemiyle katılabilecektir. Ayrıca, tüm mahkeme kararları dijital olarak imzalanacak, elektronik tebligat sistemi zorunlu hale getirilecek ve yapay zeka destekli “Akıllı Karar Destek Sistemi” kurulacaktır. Bu sistem, dosya içeriğini analiz ederek hakime emsal kararlar ve mevzuat önerileri sunacaktır.

13. 12. yargı paketi noterleri nasıl etkileyecek?
    12. yargı paketi ile noter yardımcılığı kurumu ihdas edilmektedir. Noter yardımcıları, noterin gözetim ve denetiminde basit işlemleri (vekâletname onayı, imza beyannamesi, suret onayı gibi) yapabilecektir. Ayrıca, e-noter uygulaması zorunlu hale getirilmekte, noter işlemlerinin tamamı dijital ortama taşınmaktadır. Mahkemelerin noterlerden doğrudan belge istemesi (yazı yazmadan, UYAP üzerinden) sağlanmakta ve noterlerin mahkemelere belge gönderme süresi 15 günden 5 güne indirilmektedir.

14. 12. yargı paketi avukatları nasıl etkileyecek?
    12. yargı paketi, avukatların bilgi ve belgelere erişimini kolaylaştırmakta, avukatlık staj süresini 1 yıldan 9 aya indirmekte ve avukatların mesleki eğitim zorunluluğu getirmektedir. Ayrıca, avukatların müvekkilleriyle UYAP üzerinden güvenli iletişim kurabilmesi, dosyalara uzaktan erişebilmesi ve duruşmalara e-duruşma ile katılabilmesi imkanı sağlanmaktadır. Avukatlık ücret tarifesi de yeniden düzenlenmekte, asgari ücret tarifesi avukatların lehine artırılmaktadır.

15. 12. yargı paketi icra takiplerini nasıl etkileyecek?
    12. yargı paketi ile icra takiplerinde haciz işlemleri tamamen dijital ortamda yapılacaktır. İcra müdürlükleri, UYAP üzerinden bankalara, araç tescil kurumlarına, tapu müdürlüklerine, SGK’ya, vergi dairelerine ve diğer kurumlara doğrudan haciz bildirimi gönderebilecektir. Borçlunun mal varlığı araştırması da dijital ortamda, anlık olarak ve sorgu kalemleri aracılığıyla yapılabilecektir. Ayrıca, icra dairelerinin yetki sınırları yeniden belirlenmektedir.

16. 12. yargı paketi yabancılar ve mülteciler için ne getiriyor?
    12. yargı paketi, mülteciler, sığınmacılar ve geçici koruma altındaki yabancılar için sınır dışı işlemlerine karşı yargı yolunu daha etkin hale getirmektedir. Artık bu kişilere, sınır dışı kararları Türkçe veya anladıkları bir dilde yazılı olarak tebliğ edilecek, karara karşı 15 gün içinde idari yargıya başvurma hakları olduğu açıkça belirtilecektir. Dava açılması halinde, dava sonuçlanana kadar sınır dışı işlemi otomatik olarak duracaktır.

17. 12. yargı paketi kadına yönelik şiddet vakalarını nasıl etkileyecek?
    12. yargı paketi, kadına yönelik şiddet davalarında (kasten yaralama, tehdit, hakaret, cinsel saldırı, eziyet, aileyi terk, ısrarlı takip) öncelikli ve ivedi usul getirmektedir. Bu davalarda duruşma aralıkları 2 haftayı geçemeyecek, karar en geç 3 ay içinde verilecektir. Mağdurun talebi halinde duruşma kapalı oturumda yapılacak, mağdurun kimlik bilgileri ve adresi gizli tutulacaktır. Ayrıca, şiddet mağduru kadınların adli yardım imkanlarından daha kolay yararlanması sağlanmaktadır.

18. 12. yargı paketi vergi davalarını nasıl etkileyecek?
    12. yargı paketi ile vergi davalarında istinaf aşaması kaldırılmakta, doğrudan Danıştay’a başvuru imkanı getirilmektedir. Bu sayede vergi davalarının ortalama süresinin 3 yıldan 1.5 yıla düşmesi beklenmektedir. Ayrıca, 100 bin TL’nin altındaki vergi uyuşmazlıklarında dava açılmadan önce zorunlu uzlaşma sistemi kurulmakta, uzlaşma sağlanamazsa dava açılabilecektir. Uzlaşma komisyonlarının yapısı yeniden düzenlenmektedir.

19. 12. yargı paketi cezaevlerindeki yaşlı, engelli ve hasta hükümlüler için ne öngörüyor?
    12. yargı paketi doğrudan yaşlı, engelli ve hasta hükümlüler için bir düzenleme içermemektedir. Ancak tutukluluk sürelerinin kısaltılması ve adli kontrol tedbirlerinin genişletilmesi, dolaylı olarak yaşlı, engelli ve hasta hükümlülerin cezaevinde kalma süresini etkileyebilecektir. Bu konuda kapsamlı bir düzenleme için infaz paketi beklenmelidir.

20. 12. yargı paketi yürürlüğe girdikten sonra IBAN mağdurları ne yapmalı?
    12. yargı paketi yürürlüğe girdikten sonra IBAN mağdurlarının izlemesi gereken yol şöyledir: Öncelikle, dosyasının bulunduğu savcılığa veya mahkemeye dilekçe vererek lehe kanun hükümlerinin uygulanmasını talep etmelidir. Ardından, suç konusu malın değeri 50 bin TL’nin altındaysa ve ilk kez suç işlediyse mağdurla uzlaşma teklifinde bulunmalıdır. Mağdurla uzlaşamazsa veya şartları sağlamıyorsa, etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanmak için suç konusu malın değerini mahkeme veznesine yatırmalıdır. Bu durumda cezasında 2/3 oranına varan indirim yapılabilecektir.